Bóle brzucha oraz pojawienie się u dziecka gorączki o nieznanej przyczynie są wskazaniem do wykonania badania ogólnego i posiewu moczu oraz badania ultrasonograficznego (usg) jamy brzusznej. Nawrotowy — często bezobjawowy — charakter zakażenia układu moczowego, szczególnie częsty u dziewczynek, jest wskazaniem do okresowych kontrolnych badań ogólnych i bakteriologicznych moczu przez okres 5 lat po wyleczeniu. Istotne jest postępowanie zapobiegawcze zmniejszające ekspozycję cewki moczowej na zanieczyszczenia, prawidłowe nawyki higieniczne, zwalczanie zaparć, leczenie owsicy, stanów zapalnych okolicy cewki, częste regularne mikcje, obfita podaż płynów. Późne rozpoznanie wady i niewłaściwe leczenie nawrotów z.u.m. mogą prowadzić do powstawania w miąższu nerek zmian bliznowatych (nefropatia odpływowa), będących przyczyną rozwoju nadciśnienia tętniczego i postępującego upośledzenia czynności nerek. U każdego dziecka z zakażeniem układu moczowego należy wykluczyć wady anatomiczne. W przypadku stwierdzenia obecności wstecznych odpływów pęcherzowo-moczowodowych, zwężenia ujścia zewnętrznego cewki moczowej, zastawki cewki tylnej i zalegania moczu po mikcji konieczna jest konsultacja nefrologa i urologa w celu rozważenia możliwości dalszego leczenia zachowawczego lub ustalenia wskazań do podjęcia leczenia operacyjnego. Konsekwencją nie rozpoznanych wcześniej wad i (lub) niewłaściwego leczenia z.u.m. jest m.in. nadciśnienie tętnicze, występujące u 1-5% populacji dziecięcej. Ponieważ początkowy okres nadciśnienia tętniczego może przebiegać bezobjawowo, okresowe badanie ciśnienia tętniczego powinno być standardem w czasie wizyty w gabinecie lekarskim. Okresowe lub stałe bóle głowy, złe samopoczucie, zaburzenia widzenia, trudności w koncentracji, obciążony wywiad rodzinny w kierunku występowania chorób nerek i (lub) nadciśnienia tętniczego powinny być wskazaniem do kontroli ciśnienia tętniczego u dziecka i przeprowadzenia diagnostyki. W większości przypadków chorób nerek można uznać, że wnikliwa obserwacja rodziców i lekarza pierwszego kontaktu oraz wczesne skierowanie dziecka do nefrologa i (lub) urologa mają istotne znaczenie w zapobieganiu powikłaniom, takim jak ciężkie nadciśnienie tętnicze i schyłkowa niewydolność nerek, prowadzącym do szeregu wtórnych zmian chorobowych w pozostałych narządach.
Bóle brzucha i wystąpienie u dziecka każdej gorączki o niejasnej przyczynie są wskazaniem do wykonania badania ogólnego i posiewu moczu oraz badania ultraso-nograficznego (usg) jamy brzusznej. Zarówno badanie moczu, jak i badanie usg dostarczają bardzo ważnych informacji. Ropomocz (ponad 10 leukocytów w osadzie moczu) świadczy o zakażeniu układu moczowego, białkomocz i krwinkomocz o chorobie kłębuszków nerkowych, krwiomocz o możliwości kamicy, zapalenia pęcherza, obecności wad anatomicznych lub nowotworach nerki. Cukromocz może sugerować cukrzycę lub (po jej wykluczeniu) defekt czynności kanalika nerkowego. Badanie bakteriologiczne moczu pozwala zidentyfikować czynnik etiologiczny zakażenia, określić jego lekowrażliwość i podjąć celowane leczenie. Prawidłowy słomkowożółty mocz zmienia barwę w różnych stanach chorobowych. Nadmierne wydalanie moczanów powoduje ceglastoróżowe zabarwienie moczu, wypicie barszczu może zmieniać barwę moczu na jasno-czerwoną. Białkomocz o nieco większym nasileniu może występować w przebiegu gorączki, po przegrzaniu, oziębieniu, wysiłku, a nawet pod wpływem emocji. Jest to tzw. białkomocz czynnościowy i zwykle nie świadczy o chorobie nerek. W przypadku białkomoczu o większym nasileniu konieczne jest wyjaśnienie jego przyczyny. Tzw. białkomocz ortostatyczny występuje w ciągu dnia i znika w nocy w pozycji leżącej. Stały białkomocz, niezależny od pozycji ciała i o większym nasileniu, jest podstawowym objawem kłębuszkowego zapalenia nerek. Nie rozpoznany, utrzymujący się dłużej białkomocz prowadzi do wystąpienia obrzęków, początkowo powiek i twarzy, następnie uogólnionych. Bywają one traktowane jako objaw zapalenia spojówek lub alergii i dzieci te trafiają początkowo do okulisty lub alergologa.
Loading ...