Choroby nerekWykrywanie chorób nerek u dzieci

Dieta stosowana w przewlekłym zapaleniu nerek jest przede wszystkim dietą małobiałkową. Z metabolizmu białka pochodzą bowiem toksyczne produkty przemiany materii, które na skutek niecałkowitego wydalania przez nerki gro­madzą się w organizmie.Nadmierne spożycie białka prowadzi więc do nasilenia objawów mocznicy. Najczęściej białko należy ograniczyć do około 0,6 g na kg masy ciała na dobę. W skrajnych przypadkach, gdy nie ma możliwości dializy, zaleca się ograni­czenie ilości białka aż do 20-25 g białka na dobę. W związku z ograniczeniem ilości białka w diecie większość energii dostarczanej z pożywieniem musi pochodzić z tłuszczów i węglowoda­nów. Energetyczność diety musi być uzależniona przede wszystkim od aktywności fizycznej chorego oraz ewentualnych niekorzystnych obja­wów ze strony przewodu pokarmowego towarzyszących podstawowej chorobie, które w wielu przypadkach wiążą się z utratą apetytu. Zalecana ilość energii to 30-50 kcal na kg masy ciała. Ilość tłuszczu w diecie w porównaniu do ży­wienia człowieka zdrowego musi ulec zwiększeniu do 35-40% energetyczności diety. Konieczne jest zapewnienie dużej ilości wielonienasyconych kwa­sów tłuszczowych, których źródłem są przede wszystkim oleje roślinne i margaryny. Należy unikać tłuszczów pochodzenia zwierzęcego, które do­starczają głównie nasyconych kwasów tłuszczowych. Wyeliminować należy więc takie produkty, jak smalec, łój, tłuste gatunki mięs, drobiu oraz wędlin. Stosunek kwasów wielonienasyconych do nasyconych w diecie powinien wynosić 2 : 1. Tak jak w diecie człowieka zdro­wego, najwięcej energii powinno pochodzić z węglowodanów: 50-60% ogólnej ilości energii. Głównym ich źródłem powinny być ziemniaki oraz warzywa i owoce. Ogromne znaczenie w diecie chorych na przewlekłą niewydolność nerek od­grywają składniki mineralne, zwłasz­cza potas, sód i fosfor. Za ich prawidło­we stężenie w organizmie odpowiadają nerki. Gdy nie pracują one prawidłowo, może dojść do nadmiernego gromadze­nia się jonów, czego konsekwencje mogą być bardzo groźne. Nadmiar potasu prowadzący do zaburzeń pra­cy serca może nawet zagrażać życiu, nadmiar sodu prowadzi do wzrostu ciśnienia krwi, a wysoki poziom fosfo­ru może prowadzić do powstania nie­doborów wapnia. Dieta niskosodowa (podaż sodu do 350 mg dziennie) jest konieczna wtedy, gdy stężenie sodu we krwi przekracza 145-148 mmol/1. Nad­miar sodu zwiększa pragnienie i pro­wadzi do powstania obrzęków. Dlatego ilość sodu w diecie może być również kontrolowana na podstawie pomiaru masy ciała oraz ciśnienia tętniczego. Dieta niskosodowa wymaga nie tylko zrezygnowania z dodatku soli przy przyrządzaniu posiłków, ale również wyeliminowania z diety wszystkich produktów o dużej zawartości sodu. Gdy nie występują obrzęki, a poziom sodu we krwi nie przekracza podanych wartości, należy stosować mniejszą ilość soli niż w zwyczajowym żywieniu człowieka zdrowego. W przypadku potasu ograniczenie jego podaży jest konieczne wtedy, gdy poziom we krwi przekroczy 5 mmol/1. Należy wtedy zrezygnować z takich produktów, jak przetwory pomido­rowe, kakao, czekolada i produkty z jej dodatkiem, cukierki owocowe, nasiona roślin strączkowych, orzechy, suszone owoce, grzyby, muesli, kasze, wy­wary mięsne i warzywne. Ograniczyć należy rów­nież takie przyprawy jak bazylia,  suszona pietruszka, papryka w proszku, estragon, które zawierają dużo potasu. Ponieważ bogate w potas są mięsa i warzywa, należy je wstępnie obgotowywać w wodzie, odlać ją i ponownie gotować w zmienionej wodzie. Można również moczyć warzywa przed goto­waniem i gotować je w wymienionej wodzie. W zaawansowanej mocznicy często dochodzi do utraty przez nerki zdolności wydalania fosforu. Unikać należy wtedy takich pokarmów, jak podroby, cielęcina, gęś, ryby, płatki zbożowe, kasze, muesli, owoce morza, nasiona roślin strączkowych, pieczywo razowe, napoje gazowane owocowe lub typu cola, dania błyskawiczne. Fos­for zawierają w dużej ilości również produkty mleczne, jednak z powodu równoczesnej dużej zawartości wapnia nie należy ich ograniczać. Kolejnym ważnym zagadnieniem jest kontrola ilości wypijanych płynów na podsta­wie bilansu wodnego. Należy sumować ilość wody, pamiętając, że jest ona zawarta również w zupach, produk­tach mlecznych, sosach itp. Dzienną dawkę płynów ustala się w zależności od stopnia wydolności nerek. Sposób przygotowywania potraw powinien być taki sam jak w diecie lekkostrawnej. Unikać należy więc smażenia, pieczenia, duszenia poprzedzonego obsmażaniem. Potrawy podaje się go­towane lub pieczone w folii. W celu uatrakcyjnienia smaku nale­ży korzystać z dozwolonych przypraw (zwłaszcza jeżeli konieczna jest dieta niskosodowa), jak również zaostrzać smak przyrządzając potrawy na kwa­śno poprzez dodatek kwasku cytry­nowego, soku z cytryny lub kwaśnego mleka. Częstotliwość podawania posiłków powinna być taka sama jak w żywieniu człowieka zdrowego, to jest 4-5 razy dziennie o ustalonych porach.