Strona główna

Najczęstszymi, jednak nie jedynymi, przyczynami przewlekłych chorób nerek są uszkodzenia kłębuszków nerkowych, cukrzyca czy też nadużywanie leków. Do leków, których nadmiernie częste przyjmowanie prowadzi do trwałego uszkodzenia nerek, należą : środki prze­ciwbólowe, niesterydowe leki przeciwza­palne. Oczywiście codzienne sytuacje wymagają niekiedy używania przez pacjentów tych leków. Leki te stanowią bowiem czasami niezbędny element leczenia wielu innych chorób, niemniej jednak należy podkreślić, że stosowanie ich przez długi czas (tygodni, a częściej miesięcy) może doprowadzić do nieod­wracalnego uszkodzenia nerek. Dlatego też jeżeli stan chorego wymaga długo­trwałego stosowania wspomnianych grup leków, to w takich wypadkach należy okresowo kontrolować czynność nerek.

Badaniami, które pozwolą wykryć uszkodzenie nerek spowodowane przyjmowaniem niektórych leków, są : badanie ogólne moczu, pomiar stęże­nia kreatyniny w surowicy i niezbędny w każdym momencie kontroli lekarskiej pomiar ciśnienia krwi. Badanie ogólne moczu można wykonać za pomocą te­stu paskowego w świeżo oddanej porcji moczu. Technika tego badania polega na zanurzeniu w świeżo oddanej porcji paska wskaźnikowego i porównaniu stwierdzonych na nim zmian ze skalą umieszczoną na opakowaniu. Należy podkreślić prostotę i ogólną dostępność tego badania. Nie jest to nic nadzwyczajnego, jeżeli weźmie się pod uwagę, że spora grupa chorych na cukrzycę również w warunkach domowych dokonuje pomiaru stężenia glukozy w surowicy. Dlatego należałoby zachęcać chorych, aby badanie ogólne moczu, które jest zdecydowanie łatwiej­sze w wykonaniu, mogło być przeprowa­dzane przez nich w domu, jeżeli istnieją oczywiście wskazania. Drugą niezmiernie ważną sprawą jest to, aby pacjenci, którzy wiedzą, że mają chore nerki, podczas wizyty u lekarza każdej specjalności informowali go o tym fakcie. Jest to bardzo ważny ele­ment każdego leczenia. Przepisywane niekiedy przez lekarzy różnych specjal­ności leki mogą okazać się szczególnie niebezpieczne u chorych z wcześniej uszkodzonymi nerkami. Uchroni to samego chorego przed otrzymaniem leku, lub dawki tego leku, który może doprowadzić do dalszego pogorszenia stanu jego nerek. Kolejnym ważnym problemem jest wykrywanie chorób nerek. Zdecydowa­na większość chorób nerek przez wiele lat przebiega bez zauważanych przez samego chorego objawów. Następstwem jest to, że znaczna część chorych zgłasza się do nefrologa (specjalisty chorób ne­rek) w bardzo zaawansowanym okresie choroby, kiedy możliwości dalszego leczenia są ograniczone. Mowa jest o zaawansowanym okresie przewlekłej niewydolności nerek, czyli tym etapie choroby, kiedy jedynym ratunkiem dla chorego jest stosowanie u niego dializ. Należy jednak z całym naciskiem podkreślić, że wczesne wykrycie chorób nerek czy też rozpoznanie przewlekłej niewydolności nerek we wczesnym okre­sie daje szansę choremu na łagodniej­szy przebieg tych chorób. Warunkiem tego jest jednak stała i systematyczna współpraca z lekarzem, szczególnie zaś z nefrologiem.